Bijdrage CAP debat Westdijk 31.08.17

Waarom wij de extra raad over de vergiftigde Westdijk aanvroegen en waarom we tenminste om excuses van de wethouder vroegen, maar die niet kregen. Wat leidde tot een motie van wantrouwen tegen wethouder Nagel. De motie werd verworpen omdat CU en CDA tegenstemden. Zij konden zich, ondanks de zware verwijten aan het adres van de wethouder door de voltallige oppositie (CAP/VVD/SGP en SVP), geen breuk in de coalitie veroorloven.

CAP bijdrage 1e termijn  – Westdijk  – extra raad 31.08.2017

Voorzitter,

Op 24 juli jongstleden tijdens ons reces en terwijl wij vakantie vierden, werden we opgeschrikt door een persbericht inzake een enorme milieuverontreiniging van de Westdijk middels ernstig vervuilde zogenaamd thermisch gereinigde grond.

De Westdijk blijkt zwaar vergiftigd. Er liggen tonnen en tonnen aan gifstoffen, klaarblijkelijk meegekomen met de zogenaamd thermisch gereinigde grond die voor de dijkverbetering is gebruikt. Kortheidshalve verwijs ik naar het rapport van de onderzoekers van B-Ware van 13 juli 2017. U leest daar alles over de aangetroffen stoffen en hoeveelheden.

Tot 24 juli 2017 was er officieel zogenaamd niets met de Westdijk aan de hand. Maar beste toehoorders, u weet wel beter. De CAP waarschuwde u al voor ernstige milieuvervuiling op en rond de Westdijk op 16 augustus 2016 toen wij ernstige verontreiniging van de watergangen langs de Westdijk en het daarin aanwezige water aankaartten tijdens de extra raadsvergadering, u weet nog wel diezelfde raadsvergadering die primair ging over het Polengeweld.

Voorzitter,

De CAP is van mening dat gemeente en waterschap na de eerste metingen vorig jaar en het aankaarten ervan door de CAP bij monde van Pieter de Vos, de zaak probeerden te sussen.

Het zou allemaal wel meevallen. Er werd gesteld dat het hoge zoutgehalte in de sloot langs de Westdijk ook te maken kon hebben met het zout uit de tijd dat het IJsselmeer nog Zuiderzee was en dus zout was.

Nu was dat 85 jaar na de totstandkoming van de Afsluitdijk niet erg waarschijnlijk, dus de CAP heeft er bij de gemeenteraad van meet af aan op aandrongen om goed uit te zoeken wat eraan de hand was. Dat werd echter door het college, bij monde van de wethouders Heinen en Nagel grotelijks gebagatelliseerd.

Nu er astronomische hoeveelheden gif in de Westdijk zitten, blijkt wel dat onze ongerustheid niet ongegrond was.

Voorzitter,

Hoezo, bagatelliseren van de problemen, vraagt u zich misschien af.

Welnu, tijdens die extra raad van 16 augustus 2016 wuifde wethouder Heinen de door de CAP geuite zorgen weg. Er was geen enkele reden toe, aldus de wethouder en bovendien was het een zaak voor het Waterschap en niet voor de gemeente.

Tijdens die vergadering antwoordde wethouder Heinen de raad naar aanleiding van vragen van Pieter de Vos, vragen die de wethouder zelf nog eens herhaalt, ik citeer:

“Wat voor actie heeft de gemeente genomen dit te onderzoeken? Is de RUD op de hoogte en wat is hun onderzoek? De RUD is op de hoogte. Want het is namelijk zo dat wanneer die partijen aangeleverd worden van ATM-grond, dan moet er melding komen en de RUD gaat die gronden onderzoeken.

En die melding is onderzocht en die gronden voldeden aan de normen om de gronden te gebruiken.

En dat is de taak van de RUD geweest. Kijk er worden partijen aangeboden. Die partijen worden gekeurd. Er komt een hele keuringslijst en dan zeg je eh die grond is geschikt. Als de partijen goed zijn dan mag je die gebruiken. Wij zitten er als afdeling milieu bovenop. Wij houden dit heel strak in de gaten en wij blijven dit monitoren”  Einde citaat.

Voorzitter,

 

Volgens deze wethouder zaten de afdeling milieu en de RUD er dus bovenop, hield men het strak in de gaten en werd er volop gemonitord en onderzocht, en verder was het een Waterschapprobleem, geen gemeenteprobleem.

Maar dan voorzitter,

Dan komen we bij de volgende wethouder, de heer Nagel. In de commissie Ruimte van 7 september 2016 stelde wethouder Nagel vast dat de gemeente baas is op eigen grond. Waarvan akte! En hij antwoordde toen aan de commissieleden op vragen van Pieter de Vos, ik citeer:

“Daar ligt dus grond in dat dijklichaam waar die hoge hoeveelheden in zitten en daar spoelt soms wat uit, al naar gelang het afgedekt wordt of niet afgedekt wordt. Waar komt dat dan terecht. Dat komt terecht in de sloot aan de onderkant. Die wordt doorgespoeld, dus dat spul gaat het randmeer in. Daar komt het gewoon op neer, dus verder is er niet zo’n probleem aan de hand. En dan kan je dat natuurlijk gigantisch opblazen, daar kun je iets gigantisch van maken en roepen van je moet wel wat gaan doen, maar meer is het niet. Het ligt daar en als het daar blijft liggen gebeurt er niks en als er iets naar beneden zakt dan gebeurt er ook nog niet zoveel. Dus eh wat dat betreft is er geen kou aan de lucht.”  Einde citaat.

Als Pieter de Vos dan interrumpeert en vraagt: Dus we spoelen het door naar het randmeer, antwoordt de wethouder Nagel als volgt:

“Als het in het randmeer komt hebben we het natuurlijk over een gigantisch gebied waar een beetje zout in komt. Een gebied wat eeuwen Zuiderzee is geweest, waar alleen maar zout water was. Er is dus gewoon wat dat betreft geen enkel probleem. Je kunt overal een probleem van maken, je kunt alles opblazen, maar er moet wel reden voor zijn. En dat is er hier niet.” Einde citaat.

En in antwoord op een vraag van Pieter de Vos over hoe de RUD dan wel controleert zegt wethouder Nagel in de commissie Ruimte van 7 september 2016, ik citeer: (band 2.16:30)

“De RUD controleert op haar manier, maar die heeft natuurlijk wat dat betreft een groot stuk van de provincie, dus die kan niet continue op ieder werk zitten en heeft destijds goedkeuring verleent aan het certificaat van de grond, dus wat dat betreft denk ik dat die er ook niet continue geweest is en er ook niet continue kon zijn en er ook niet continue hoeft te zijn.”  Einde citaat.

Pieter de Vos deelt dan mee dat het Waterschap aangeeft dat uit elke scheepslading een monster is genomen door de RUD. Waarom zijn de problemen dan niet eerder onderkent?

Wethouder Nagel antwoord dan en ik citeer (band 2.17:38)

“Voorzitter, zoals ik al gezegd heb wordt er in het algemeen niet op sulfaat en zout gecontroleerd. Want het is niet bekend dat dat gevaarlijk is, dus dat is niet een stof waar eh waarop gecontroleerd wordt. Ik wil het nog wel 3x herhalen hoor, maar ik weet niet of de andere leden van de commissie dat waarderen.”

Voorzitter,

Geheel tegengesteld aan wat wethouder Heinen in de raad van 16.08.16 verklaarde, namelijk WE ZITTEN ER BOVENOP, zegt wethouder Nagel in de commissie ruimte op 7 september 2016 vrij vertaald tegen Pieter de Vos en de overige commissieleden: Jochie, doe effe normaal, blaas alles niet zo op, er is niets aan de hand, die grond is goed, dat beetje zout is niet gevaarlijk, de hele Zuiderzee was vroeger zout en echt gecontroleerd is die aangeleverde grond niet, want de RUD heeft wel wat anders te doen.

Twee wethouders, die het probleem Westdijk beiden een non-probleem vinden en die elkaar kort na elkaar fors tegenspreken over die mogelijke problemen en of daar wel of niet sprake is van een stevige controle door de gemeente middels de afdeling milieu en de RUD.

Voorzitter,

En dan komt eind juli 2017 de afdeling milieu in de Gooi en Eemlander haarfijn uitleggen dat de grondcontrole niets voorstelde. Het gaat er alleen om dat de aannemer een certificaat, een soort van pakbon of laadbrief, kan tonen.

Heeft de RUD dan helemaal niet gecontroleerd? Volgens de gemeente, bij monde van wethouder Heinen, zouden ze dat immers doen bij alle ladingen / vrachtschepen.

Welnu: dat blijkt wel degelijk gebeurd, aldus heel nadrukkelijk een woordvoerster van de gemeente, afdeling milieu.

Ik verwijs naar een artikel in de Gooi en Eemlander genaamd: “Wie controleert wie?” van de hand van journalist Hans van Keken. De woordvoerster zegt: Ik citeer:  “We hebben de grond gecontroleerd.”

Maar dan komt de aap uit de mouw, die controle blijkt namelijk puur en alleen te bestaan uit kijken of de vereiste certificaten bij de grond zitten. Ik citeer: “Wij nemen geen grondmonsters. Als er een certificaat bij zit, betekent het voor ons dat het klopt.”

Kortom voorzitter,

De aannemer, de leverancier, de vervoerder, de tussenpersonen, allemaal zijn ze geloofd op hun blauwe ogen en één papiertje.

Welnu: vertrouwen is goed, maar controle is beter. En van een goede controle van de aangeleverde zogenaamd thermisch gereinigde gronden is überhaupt geen sprake geweest. Een enkel papiertje was voldoende.

Voorzitter,

Twee wethouders, die van elkaar verschillen over de wel of geen controle, waarvan de een beweert dat elk schip, elke lading werd gecontroleerd en waarvan de ander beweert dat de RUD wel wat anders te doen heeft en niet continue aanwezig is geweest en niet continue heeft gecontroleerd.

Onze conclusie is dat beiden de raad onjuist hebben geïnformeerd.

Beide wethouders hebben een respectabele staat van dienst als raadslid en wethouder voor de gemeente Bunschoten. Maar kunnen wij nog wel vertrouwen hebben in wethouders die een megaproject aan dijkverbetering op ons grondgebied zo laten ontsporen. Wethouders die door de CAP aangekaarte problemen eerst bagatelliseren en wegwuiven, de gemeenteraad en de commissie ruimte op het verkeerde been zetten door alles te sussen en die de door de CAP en anderen opgeworpen vragen beschouwen en interpreteren als een gigantisch opgeblazen non-probleem.

Tijdens het vragenhalfuur in de raadsvergadering van 22 september 2016 zegt wethouder Nagel nog maar eens tegen de raad dat hij het allemaal maar, ik citeer weer, “politieke rumoeren” vindt.

Deze wethouders, vindt de CAP, zouden aan de gemeenteraad op zijn minst hun excuses moeten aanbieden nu de onderzoeksresultaten naar de vergiftigde Westdijk zijn zoals ze zijn en het stelselmatig bagatelliseren ervan.

Beter nog, wethouder Nagel als politiek verantwoordelijke voor dit dossier zou er goed aan doen zijn politieke verantwoordelijkheid te nemen en de eer aan zichzelf te houden en zijn positie ter beschikking te stellen en af te treden. Als wethouder Heinen zich dan collegiaal opstelt, trekt ook hij eenzelfde conclusie.

Voorzitter,

Dan nu een aantal vragen van de CAP-fractie.

Vraag 1:

Kunnen we nog vertrouwen hebben dat deze wethouders het Waterschap en de door de wol geverfde zakenlui in zogenaamd thermisch gereinigde grond nog in beweging krijgen het gif volledig op te ruimen, nu zij in hun beantwoording niet volledig waren en zich niet proactief hebben opgesteld en zelfs deze extra raad eigenlijk niet opportuun vonden?

Immers: de leverancier van de grond ATM zegt dat er eerder onderzoek is geweest dat bevestigde dat de grond voldoet aan de eisen. En ook: ,,Het recent door het waterschap uitgevoerde onderzoek is in tegenstelling tot eerder onderzoek niet uitgevoerd volgens de in de wetgeving verankerde kwaliteitscriteria”, lees hun persmededeling over het B-Ware-rapport.

De thermisch gereinigde grond paste zo mooi in de circulaire economie zei Frans ter Maten van het Waterschap. Maar hij bedoelde waarschijnlijk: het was de voordeligste optie. En nu zegt mijnheer Ter Maten verbaasd: “Er is gecertificeerde grond aangeleverd, maar die blijkt toch schadelijk. Ergens moet er iets gebeurd zijn.”

En de aannemer is zich van geen kwaad bewust en wijst elke verantwoordelijkheid af.

Vraag 2:

De gemeente Bunschoten heeft het Waterschap aangeschreven, de RUD heeft de aannemer aangeschreven. Maar ATM, de aannemer, het waterschap, noem maar op, niemand weet hoe die zogenaamde thermisch gereinigde grond zo ernstig vervuild is geraakt.

Maar al dat vergif komt niet zomaar uit de lucht vallen. Wat kunnen we doen als raad, zo vraag ik het college, om van al dat vergif af te komen?

Helpt het door u een steun in de rug geven en als gemeenteraad, liefst unaniem, te eisen dat al het vergif wordt opgeruimd en dat de Westdijk wordt hersteld en verbeterd met eerlijk materiaal?

Of ervaart u een dergelijke motie als kritiek? Immers in de raad net voor de vakantie wilden we u ook steunen met een motie inzake het afvalbeleid, maar toen bent u bijna ontploft en ontraadde u steun aan nota bene uw eigen beleid enkel en alleen omdat het een motie van de oppositie was.

Graag horen wij hoe u hierover denkt.

Vraag 3:

Hoe denkt u er over om de Rekenkamercommissie opdracht te geven onderzoek te doen naar het gemeentelijk handelen en of een en ander nu goed wordt aangepakt?

Vraag 4:

Kunnen B&W, en de organisatie, dit sowieso wel aan? Hoe denkt u dit op te lossen en tegen welke kosten voor de samenleving? Inmiddels hebben partijen eenduidig geroepen: we lossen het op. Maar wat is de onderbouwing daarvan en wie gaat dat betalen?  En  de stelling “we lossen het op” klinkt heel anders dan uw eigen antwoord op vragen van Pieter de Vos luidende: “Als het fout is, moet ’t weg!”

Vraag 5:

Heeft veehouder van de Geest al excuses van het Waterschap gehad? Het waterschap wist immers al in juni/juli 2016 waardoor de problemen waren ontstaan, maar hebben dat nog lang onder de pet gehouden. Is alle schade aan vee en land inclusief gebruik er van, nu erkend en vergoed?

Vraag 6:

Het rapport van onderzoeksbureau B-Ware behandelt alleen de vervuiling. Niet de schuldvraag. De Inspectie Leefomgeving en Transport gaat blijkens persberichten uitzoeken waar het fout is gegaan en wie daarvoor eventueel strafrechtelijk verantwoordelijk voor is. Kunt u dat bevestigen en wat verwacht u daarvan en op welke termijn?

Vraag 7:

Wat zijn de laatste ontwikkelingen met betrekking tot deze enorme bodemverontreiniging en het opruimen er van. Wat zijn de reacties van de aangeschreven partijen of heerst er stilte voor de storm?

Vraag 8:

Hoe kan het dat twee wethouders totaal tegenstrijdige verklaringen afleggen over de vervuiling van de grond van het dijklichaam en de controle daarop?

Vraag 9:

Waaruit bestond overigens die monitoring van de afdeling milieu en de RUD en wat zijn de uitkomsten hiervan? Was dat inderdaad alleen maar controle van de “pakbon”?  Is er überhaupt grond onderzocht, door wie en zijn er nog monsters van beschikbaar?

Vraag 10:

Wat is de verklaring dat er eerder verschillende vervuilingen niet zijn geconstateerd, die B-Ware nu wel aan het licht brengt?

Vraag 11:

Wat zijn de vervolgstappen nu de aannemer het onderzoek niet erkent?

Vraag 12:

Welke begroting heeft u voor de kosten die gemaakt moeten worden om de vervuilde grond daadwekelijk te verwijderen?

Vraag 13:

Zijn er aanvullende veiligheidsmaatregelen nodig nu de grond niet alleen zout maar ook verschillende andere vervuilingen blijkt te bevatten.

Vraag 14:

Hoe staat waterbedrijf Vitens er in m.b.t. deze problematiek?

Voorzitter,

Tot zover de bijdrage van de fractie van de CAP in deze ronde.